Xu thế phát triển trên thế giới hiện nay là hướng tới những khu vực có tiềm năng đặc sắc về thiên nhiên và văn hóa. Nắm bắt được xu thế này, một số xã nằm trong quần thể du lịch Vân Long thuộc địa phận huyện Gia Viễn đã chú trọng phát triển mô hình homestay (du lịch ở nhà dân), vừa góp phần khai thác gắn với việc tôn tạo vẻ đẹp của làng quê, vừa giúp cho người dân có được nguồn thu từ du lịch.
![](https://tttt.ninhbinh.gov.vn/uploads/images/DU%20LICH%202020/DU%20LICH%20VAN%20LONG.jpg)
Khách nước ngoài trải nghiệm du lịch đồng quê. Ảnh. Xuân Lâm
Vân Long được biết đến là khu bảo tồn thiên nhiên ngập nước lớn nhất đồng bằng Bắc Bộ, đồng thời đây cũng là một vùng du lịch sinh thái tuyệt đẹp. Khu bảo tồn Vân Long nằm trên địa phận của 7 xã thuộc huyện Gia Viễn, với diện tích trên 3.000 ha. Du khách đến với Vân Long không chỉ cảm nhận được cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ của một vùng đất huyền thoại, mà còn có cơ hội chiêm ngưỡng những quần thể sinh thái động thực vật còn đậm chất hoang sơ. Không chỉ vậy, Vân Long còn có những phong cảnh tuyệt đẹp, cảnh núi ẩn mây trời, mây che ấp núi, non nước hòa quyện với nhau tạo nên cảnh quan hùng vĩ, cùng với đó là phong cảnh của một vùng quê hiền hòa, yên ả. Chính vì những lợi thế trên mà trong định hướng phát triển du lịch tỉnh Ninh Bình giai đoạn 1996-2010, Vân Long đã được xác định là nơi có nhiều tiềm năng phát triển các loại hình du lịch.
Du lịch đồng quê. Ảnh NMT
Bên cạnh việc phát triển các loại hình du lịch như du lịch sinh thái, khám phá hang động, du lịch văn hóa tâm linh, nghiên cứu học tập, trong thời gian gần đây, một loại hình du lịch mới đang được hình thành và có xu hướng phát triển mạnh mẽ, đó là loại hình du lịch Homestay "du lịch ở nhà dân". Với loại hình du lịch này thì những giá trị của nền văn hóa truyền thống sẽ tiếp tục được duy trì cùng với người dân sống trong khu bảo tồn đất ngập nước Vân Long. Theo thống kê đã có trên 10 ngôi nhà cổ được quy hoạch và đưa vào phục vụ du khách trong thời gian qua. Hầu hết cộng đồng dân cư quanh khu bảo tồn vẫn sống bằng nghề nông và còn lưu giữ được nhiều phong tục mang tính đặc trưng của một nền văn minh nông nghiệp lúa nước. Vì vậy, việc phát triển mô hình Homestay tại đây không chỉ đã giới thiệu với du khách những bản sắc văn hóa truyền thống mà còn là biện pháp để người dân ý thức hơn trong việc gìn giữ những bản sắc này.
Trải nghiệm du lịch đồng quê. Ảnh NMT
Tham gia vào tour du lịch đồng quê, du khách sẽ được trải nghiệm cùng bà con nông dân trong cuộc sống sinh hoạt và sản xuất hàng ngày, họ sẽ được người nông dân dạy cách xay lúa, cách nấu cơm bằng bếp rơm, cách đánh dậm, tát nước, cách chăm sóc lúa của các thế hệ ông cha người Việt. Tiếp đến du khách sẽ được xe trâu đưa đi qua các làng, các thôn của xã Gia Vân. Cuộc hành trình tuy ngắn nhưng được rất nhiều du khách hoan nghênh và ví đây như một tour "du khảo đồng quê" độc đáo khám phá vẻ đẹp của làng quê Việt Nam. Cách tiếp cận gần gũi với văn hóa địa phương qua loại hình du lịch này đã giúp cho du khách hiểu hơn về phong tục, nét đặc trưng của nền văn minh nông nghiệp lúa nước.
![](https://tttt.ninhbinh.gov.vn/uploads/images/DU%20LICH%202020/DU%20LICH%20DONG%20QUE%20HOA%20LU.jpg)
Việc phát triển mô hình theo tour du lịch này bước đầu đã thu hút được lượng lớn khách du lịch trong nước và quốc tế, đồng thời cũng đem lại hiệu quả thiết thực. Trước hết, người dân có được nguồn thu trực tiếp từ các dịch vụ cung cấp cho du khách tạo công ăn việc làm cho người địa phương. Đặc biệt hơn, loại hình du lịch này cũng có tác dụng giáo dục cho thế hệ mai sau về ý thức xã hội bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống. Tuy nhiên hiện nay, hình thức này vẫn mang tính tự phát chưa được chú ý trong quy hoạch, quản lý và chưa có sự hướng dẫn cho người dân kỹ năng khai thác và bảo tồn những giá trị văn hóa độc đáo. Vì vậy, để loại hình du lịch này phát triển thì các doanh nghiệp phải tăng cường nghiên cứu thị trường để định hình sản phẩm và cùng với cộng đồng nghiên cứu tổ chức đầu tư phát triển sản phẩm trong các khâu tổ chức quản lý khai thác và quảng bá xúc tiến sản phẩm. Song song với đó cần có sự liên kết giữa các địa phương để mỗi địa phương khai thác thế mạnh riêng tạo nên một tour du lịch hợp lý, độc đáo và có sức hấp dẫn du khách trong và ngoài nước./.
Thanh Tâm